Hoe maak je bottenbouillon?

In de blog ‘Bottenbouillon als trendy gezondheidsdrankje‘ kun je lezen over de vele voordelen van bottenbouillon. Hier zul je zien hoe eenvoudig je dit gezondheidsdrankje zelf kunt maken.

Voor de bottenbouillon kun je de botten gebruiken van runderen, varkens, kip, lam, etc. Gebruik wel botten van grasgevoerde dieren, aangezien die de meest gezonde stoffen bevatten. Gebruik liefst botten waar veel bindweefsel aan zit. Denk aan poten, kop, nek en gewrichten. Ook huid bevat veel bindweefsel en kun je dus prima gebruiken. Zorg ook dat er bot met merg bij zit. Merg is heel gezond en geeft extra smaak.

Voeg naar voorkeur groenten en kruiden toe voor extra voedingsstoffen en smaak.

Bottenbouillon

Basis

  • 1 kilo botten
  • 1 of 2 mergpijpjes
  • water
  • 1 el appelazijn
  • Keltisch zeezout en verse peper

Groenten naar keus, zoals bijv:

  • 1 ui, in grote stukken
  • 1 wortel, in grote stukken
  • 1 prei
  • 2 stengels bleekselderij

Smaakmakers naar keus, zoals bijv:

  • 2-4 tenen knoflook, in plakjes
  • stukje gember, in plakjes
  • verse stevige kruiden, zoals rozemarijn, tijm, salie, laurierblad, kruidnagels, peperkorrels, komijnzaadjes, korianderzaad, venkel, etc.
  • gedroogde gemalen kruiden, zoals (gerookt) paprikapoeder, kurkuma of kerrie, komijn, koriander, nootmuskaat, etc. Deze kun je ook na afloop toevoegen.

Aan de kook brengen

Doe de botten in een grote soep- of braadpan, of in de slowcooker. Voeg water toe. Zorg dat de botten net onder water staan. Doe er een eetlepel appelazijn bij en Keltisch zeezout naar smaak en verse peper. Je kunt altijd later nog extra zout en kruiden toevoegen.

Doe er groenten en smaakmakers naar keus bij en zet de pan op het vuur. Breng de pan aan de kook.

Wachten…

De bedoeling is dat de soep daarna lang op een lage temperatuur verder suddert. Dit kan op een aantal manieren.

  • op een lage temperatuur op je fornuis
  • in de oven op 100 graden Celcius
  • in een slowcooker
  • in een hooikist [1] of oude slaapzak

Zelf gebruik ik een oude slaapzak die goed isoleert. Als ik de soep ‘s ochtends in de slaapzak heb gezet, dan breng ik ‘m rond de middag en tegen de avond weer even aan de kook. Dan zet ik ‘m weer terug in de slaapzak. Dit herhaal ik dan de dag erna nog een keer en eventueel nog een dag, totdat ik de bouillon goed vind. Ik vind het een eenvoudige en goedkope methode.

Hoe langer je de soep laat trekken, hoe meer gezonde vitamines, mineralen, collageen, merg etc. er uit de botten onttrokken worden. Hoe langer hoe beter dus. Het ligt overigens ook aan het type botten. Bouillon van kippenbotten zal eerder klaar zijn dan bouillon van runderbotten bijvoorbeeld. Runderbotten zou ik zeker 36-48 uur laten sudderen. Of nog langer, als je wilt.

… en klaar!

Zeef dan de bouillon. Eventueel kun je ‘m daarna zonder deksel laten inkoken. Het vocht zal dan verdampen en de bouillon wordt dikker en krachtiger van smaak. Het wordt dan ook wel een fond genoemd. Het neemt dan minder ruimte in beslag.

De bouillon of de fond kun je daarna direct gebruiken, invriezen of inwecken [2]. Invriezen kan in goed afsluitbare diepvrieszakjes of bakjes of in siliconen ijsvormpjes. Zodra deze dan bevroren zijn kun je ze over doen in een diepvriesbak of -zak. Je hebt dan kleine porties waarmee je een saus op smaak kunt brengen.

Wat doe je ermee?

De mogelijkheden zijn eindeloos. Je kunt het op smaak brengen en drinken als bouillon / gezondheidsdrankje. Een gezonde (dagelijkse) gewoonte!

Je kunt er een ‘ouderwetse’ groentensoep met balletjes of soepvlees van maken. Of maak een supersnelle uiensoep door uien te smoren met wat kruiden als rozemarijn en tijm en er daarna de bouillon op te gieten. Zet een soepkom met deze uiensoep en wat geraspte kaas even onder de gril en voilà!

Eén van m’n eigen favorieten is een Indiase kurkumasoep met ui, wortel, bloemkool, verse gember en Indiase kruiden.

Je kunt de bouillon ook gebruiken in vrijwel ieder recept waar je eigenlijk water in moet doen. Vaak kun je wijn in een recept ook vervangen door bouillon. Of gebruik het in recepten waar je traditioneel al bouillon in moet doen, zoals risotto. Wel gemaakt van bloemkool uiteraard [3].

Verder gebruik ik het om sauzen te maken. Zo gebruikte ik de bottenbouillon deze week in een stroganoff stoofpotje met champignons en kip. Recept volgt. En laatst in m’n Shepherd’s Pie.

Bronnen:

[1] Zelf een hooikist maken als slowcooker Op haar site Gezond Leven met Pien, legt Pien uit hoe je zelf een hooikist kunt maken.

[2] Bottenbouillon Culinair redacteur Klaske Bakker van Landleven legt uit hoe je de bouillon kunt inwecken.

[3] Bloemkoolrisotto met geitenkaas Recept op de Foody website, van Pauline’s Keuken van een risotto met tuinerwtjes.  Voor deze risotto wordt als basis bloemkool gebruikt. De bouillon wordt beetje bij beetje toegevoegd, totdat de rijst smeuïg en beetgaar is.

Bottenbouillon als trendy gezondheidsdrankje

Soep… Bouillon… Verwarmend, troostend, helend. Wat wil je nog meer tijdens koude winterdagen?

Tot zo’n twee jaar geleden pakte ik dan automatisch naar m’n pot met bouillonblokjes. Want wat is een soep zonder bouillon? Sinds ik op verpakkingen let, weet ik dat er weinig gezonds zit in een bouillonblokje.  In tegendeel. Het is een verzameling van goedkoop zout en andere smaakversterkers die verre van gezond zijn [1]. Ik koop ze daarom niet meer. Ik maak nog steeds m’n soepjes, maar gebruik dan Keltisch zeezout en kruiden om ze op smaak te brengen.

Of, nog liever…  maak ik ze met bottenbouillon.

Bottenbouillon

Bouillon getrokken van botten. Vroeger heel gewoon, maar alweer lang uit de gratie. Verdrongen door het blokje. Maar het is tijd voor de comeback van de bottenbouillon.

Steeds meer mensen herontdekken de voordelen van bottenbouillon. In Amerika is het al een grote rage. Overal ontstaan hippe bouillon-bars. De verwachting is zelfs dat ze een serieuze concurrentie gaan vormen voor de (vaak zoete) meeneem-koffie bij de Starbucks. Als dat geen gezonde trend is! Ook in Nederland zijn er plekken waar je bottenbouillon kunt kopen. Of soepjes op basis van die bouillon. Voorlopig vooral in grote steden.

Gelukkig kun je het ook eenvoudig zelf maken. Het klinkt misschien als een hoop gedoe, maar ik daag je uit om het eens te proberen. Het is echt hartstikke eenvoudig en je bent er maar heel kort actief mee bezig. De rest van de tijd heb je er geen omkijken naar.

Gebruik voor bottenbouillon botten van grasgevoerde dieren. Doordat deze dieren hun natuurlijke voedsel hebben gekregen zijn ze veel gezonder. Hun botten ook. Door de botten lange tijd op een zacht vuurtje te laten sudderen in een pan met water en wat azijn komen de gezonde (voedings)stoffen vrij.

Voordelen van bottenbouillon

1.  De  aminozuren arginine, glutamine en cysteïne in de bouillon stimuleren het immuunsysteem.

2.  Bottenbouillon verlicht verkoudheid en  bronchitis. Het verdunt slijm en helpt om de luchtwegen open te krijgen. Interessant detail is dat het aminozuur cysteïne qua chemische samenstelling lijkt op het medicijn Acetylcysteïne. Dit is een slijmverdunner die o.a. gebruikt wordt bij hoest, COPD en  astma.

3.  Bottenbouillon helpt ontstekingen te lijf te gaan.  De aminozuren cysteïne, histidine en glycine werken ontstekingsremmend. Het aminozuur L-glutamine remt vooral ontstekingen in het maagdarmstelsel.

4.  Bottenbouillon zorgt voor sterke tanden en botten. Voor een gezonde botaanmaak is er een continue aanvoer van heel veel vitaminen en mineralen nodig. Bottenbouillon is een bron voor veel van deze vitaminen en mineralen. Aangevuld met wat vlees of vis en groenten bevat het zelfs àl deze vitaminen en mineralen.

5.  Het aminozuur L-glutamine in de bottenbouillon stimuleert gewichtsverlies. Dit komt omdat het zorgt voor positieve wijzigingen in darmbacteriën die invloed hebben op (over)gewicht [6].

6.  Door de mineralen is bottenbouillon heel geschikt om je vochthuishouding op peil te houden.

7.  De amniozuren in bottenbouillon helpen bij spieropbouw. Ze stimuleren de aanmaak van eiwitten die nodig zijn voor groei, herstel en onderhoud van spiergroepen.

8.  Bottenbouillon stimuleert de groei van goede darmbacteriën die een positief effect hebben op je stemming. Dit komt door de sterke connectie tussen de darmbacteriën en hersenen [9]. Goede darmbacteriën sturen gelukssignalen naar de hersenen. Bottenbouillon helpt ook om slechte darmbacterieën te reduceren [11]. En de vetzuren in beenmerg en het aminozuur glycine dragen bij aan de gezondheid van je hersenen [10].

9.  Bottenbouillon helpt om de darmwand te herstellen. Door o.a. granen, suikers en bewerkt eten is bij veel mensen de darmwand beschadigd. Hierdoor kunnen hele kleine (voedsel)deeltjes in het bloed terecht komen. Op langere termijn kan dit leiden tot voedselallergieën en chonische ontstekingen / auto-immuunziekten. Door gezonder te eten kun je dit een halt toe roepen en bottenbouillon kan dan helpen om de darmwand te herstellen [11].

Wat zit er in bottenbouillon?

Bovenstaande voordelen zijn te danken aan de (voedings)stoffen die in bottenbouillon zitten.

Collageen

Collageen is een eiwit dat het bindweefsel bij elkaar houdt. Bijvoorbeeld in je botten en bloedvaten. Collageen is ook verantwoordelijk voor stevigheid en elasticiteit van de huid. Het is vast niet voor niets dat collageen gebruikt wordt in cosmetische producten, in de plastische chirurgie en in shampoo [11, 12].

Gelatine

Door het vrijgekomen collageen langzaam te laten sudderen vormt zich gelatine. Een goede bottenbouillon bevat daarom veel gelatine. Je merkt dat als je de bouillon heel koud laat worden. De laatste keer dat ik runderbottenbouillon maakte, merkte ik het zelfs pas nadat het ingevroren was geweest en weer ontdooid. Het was toen net een drilpudding.

Deze gelatine heeft op zichzelf ook weer allerlei voordelen [5, 7, 11]. Het:

  • zorgt voor stevige, gezonde nagels
  • gaat veroudering tegen
  • heeft een anti-tumor effect
  • verlicht artritis klachten en gewrichtspijn
  • beschermt de cellen
  • is insuline- en bloedsuiker regulerend
  • bevordert goede slaap
  • helpt bloedingen herstellen, wat gunstig is bij neusbloedingen, hevige menstruatie, spataderen, etc.
  • helpt maagzuur reguleren

Glycosaminoglycanen

Glycosaminoglycanen (GAG’s) zijn lange ketens van disachariden en vormen een belangrijk bestanddeel van collageenrijke weefsels zoals kraakbeen, tussenwervelschijven, de luchtpijp, botten, bindweefsel, vaatwanden en van gewrichtsvloeistof. Gebruik je botten met veel bindweefsel dan zal je bouillon veel GAG’s bevatten. Deze vormen dan weer grondstoffen voor huid-, bot- en kraakbeenvorming [11, 13].

Glycine

Glycine heeft verschillende belangrijke rollen in het lichaam. Het is essentieel voor de productie van verschillende zuren, zoals galzuren.  Hierdoor helpt het ook bij het afbreken van vet. Verder is glycine betrokken bij de werking van het centrale zenuwstelsel en het spijsverteringsstelsel. Zo blijken uit vele studies de voordelen van glycine bij de behandeling van aandoeningen zoals hyperactiviteit, schizofrenie, bipolaire stoornissen en epilepsie [11, 14].

Proline

Proline is één van de twintig aminozuren die voorkomen in ons lichaam. Het lichaam kan het zelf maken maar voor een optimale hoeveelheid moeten we het ook via voeding binnen krijgen [12]. Proline is belangrijk voor het behouden van een gezonde huid en voor het onderliggende bindweefsel. Ook speelt het een belangrijke rol bij het tegengaan van aderverkalking [11, 15].

Glutamine

Een ander belangrijk aminozuur in bottenbouillon is glutamine. Het is het meest voorkomende aminozuur in het bloed en één van de weinige die direct de bloed-hersenbarrière kunnen passeren. Glutamine heeft verschillende belangrijke functies. Zo is het o.a. een bouwstof voor spieropbouw en -herstel. Het is noodzakelijk voor goed werkend immuunsysteem en een goede hersenfunctie en het ontspant en kalmeert het zenuwstelsel [11, 16].

Beenmerg

In het midden van de botten bevindt zich het beenmerg. Er zijn twee soorten, namelijk rood en geel beenmerg. In rood beenmerg worden nieuwe rode en witte bloedcellen gemaakt. Het gele merg bestaat uit gezonde vetten. Deze vetten ( vooral alkylglycerolen) zijn essentieel voor de aanmaak van witte bloedcellen. Tijdens het sudderen van de botten komen deze (bouw)stoffen vrij. Aangenomen wordt dat ze weer als bouwstoffen kunnen dienen voor onze eigen aanmaak van bloedcellen en dat dit dus een belangrijke bijdrage kan leveren aan je immuunsysteem [11]. Beenmerg geeft je bovendien vitame A, vitamine K2, omega-3, omega-6 en mineralen. [4]

Mineralen

Botten zitten vol mineralen waaronder calcium, koper, ijzer, magnesium, mangaan, fosfor, kalium, natrium en zink. Om zoveel mogelijk mineralen vrij te laten komen moet je wel wat zuur toevoegen aan het water. Zelf gebruik ik daar appelazijn voor.

Voor gezondheid en uiterlijke schoon

Niet alleen trendy, maar ook nog eens heel gezond. Ben je ook helemaal enthousiast geworden. Op naar de slager dan. En kijk voor het recept op: ‘Hoe maak je bottenbouillon?

Bronnen:

[1] Is een bouillonblokje gezond? Dit zit er allemaal in Uitleg over de ingrediënten van een bouillonblokje.

[2] Bottenbouillon, de onbetwiste king of superfoods

[3] Zelf gemaakte bouillon: de voordelen

[4] Wat is bottenbouillon en wat zijn de voordelen?

[5] 18 Amazing Health Benefits Of Bone Broth Een blog post geschreven door Louise Hay. Ze overleed in 2017 op bijna 90-jarige leeftijd en vond bottenbouillon één van de geheimen van haar gezondheid en vitaliteit. De blog beschrijft 18 voordelen van bottenbouillon die door studies ondersteund worden. Louise schreef zelfs een heel boek over bottenbouillon.

[6] Bij overgewicht zorg je voor gezonde darmflora, mede door dit aminozuur Gezonde darmflora spelen een belangrijke rol bij gezondheid. Maar ook bij overgewicht. Mensen met overgewicht hebben een andere samenstelling van darmbacteriën dan slankere mensen. Dit artikel beschrijft een studie die liet zien dat het aminozuur L-glutamine de samenstelling van darmbacteriën wijzigt ten gunste van de samenstelling zoals die bij slankere mensen het geval is.

[7] Improve your gut, health and skin with gelatin Uitleg over hoe gelatine je maagdarmstelsel, je gezondheid en je huid kan verbeteren. Deze pagina staat op de geweldig informatieve en goede onderbouwde site van Dr. Axe. Met verwijzingen naar relevante wetenschappelijke studies.

[8] Bone Broth Benefits for Digestion, Arthritis and Cellulite

[9] Darm en brein Artikel dat uitleg geeft over hoe onze darmbacteriën signalen overbrengen naar de hersenen en zo invloed hebben op onze stemming.

[10] Bone Broth for Brain Health? In dit artikel wordt beschreven dat de vetzuren in beenmerg en het aminozuur glycine ook bijdragen aan een betere gezondheid van onze hersenen.

[11] The Bountiful Benefits of Bone Broth: a Comprehensive Guide

[12] Collageen Wikipedia pagina over collageen.

[13] Glycosaminoglycaan Wikipedia pagina over glycosaminoglycaan.

[14] De rol van glycine Blog die de rol van glycine en de voordelen ervan beschrijft.

[15] Proline Pagina over proline en de voordelen ervan. Deze pagina gaat over proline toegepast als een supplement, maar je kunt het dus ook via bottenbouillon binnen krijgen.

[16] Zes belangrijke functies van l-glutamine Kort overzicht van 6 belangrijke functies van het aminozuur glutamine.

Koolhydraatarme shepherd’s pie

De Shepherd’s pie. Dit spreek je zo ongeveer uit als ‘sjeffurds paaj’. Of op z’n Nederlands: een herderstaart. Het is een typisch Engels ovengerecht wat ook vaak in pubs geserveerd wordt. Het bestaat uit een laag lams- of rundergehakt dat samen met groenten als ui, wortel en selderij gebakken wordt in jus en geserveerd wordt met een laag aardappelpuree. In Engeland wordt hij tegenwoordig vaak Cottage Pie genoemd als er runder- in plaats van lamsgehakt gebruikt wordt.

Vroeger was het voedsel voor de armere bevolking, omdat aardappelen goedkoop verkrijgbaar waren. Ook nu is het gerecht nog steeds geschikt voor de kleine portemonnee. Vervang wel de aardappelpuree door een koolhydraatarme versie, bijvoorbeeld gemaakt van bloemkool. Als je die lekker kruidig op smaak maakt, proef je bijna geen verschil.

Je kunt met dit gerecht ook weer heerlijk variëren. Kies eens lamsgehakt in plaats van rundergehakt. Uiteraard met zoveel mogelijk vet. Of maak een vegetarische variant door het gehakt weg te laten. Dan wordt het een shepherdess pie, een herderinnentaart.

Ga voor de traditionele ui, wortel en selderij of gebruik je eigen mix van groenten. Zo kennen wij dit gerecht als ‘schotel van Annemarie’.  Annemarie was de kraamverzorgster die ons kwam helpen nadat onze tweede zoon was geboren. Ze was jong en ontzettend lief. Zo lief dat onze zoon van toen twee jaar wel met háár mee naar huis wilde. En ze bereidde deze heerlijke schotel, maar dan met sperzieboontjes.

Je kunt het gehakt en de groenten prima samen bakken. Zelf vind ik het lekker om het gehakt als aparte laag te houden. Overigens net zoals Annemarie dat deed. Ik doe er dan wel een uitje, knoflook en champignons door en op het eind wat tomatenpuree. En vergeet vooral de worcestershiresaus niet voor die typisch Engels ‘touch’. Die mag eigenlijk niet ontbreken in dit gerecht. Over de bloemkoolpuree strooide ik nog kaas en uitgebakken spekjes. Niet omdat het moet, maar omdat het kàn 🙂 .  En ik gebruikte m’n zelfgemaakte runderbottenbouillon als jus en smaakmaker voor de groenten. Je kunt dit ook vervangen door wijn of water met Keltisch zeezout en wat extra kruiden.

Ik vind het voor anderen moeilijk in te schatten voor hoeveel personen een gerecht is. Wij zijn met 5 personen, waarvan 4 grote eters. En wij eten altijd soep vooraf. Geen idee hoe zich dat vertaalt naar jouw situatie. Maar met soep erbij aten we hier makkelijk 2 dagen van.  Dus maak gerust een kleiner portie als je wilt. De tweede dag is ‘ie overigens zo mogelijk nog lekkerder! En je kunt dit gerecht heel goed in diepvriesbakjes invriezen en in de oven terug opwarmen.

Shepherd’s pie

Vleeslaag:

  • 800 g gehakt
  • 1 ui
  • 1 grote teen knoflook
  • 1 bakje champignons
  • 1 groot blikje tomatenpuree (140 g)
  • nootmuskaat
  • 1 el worcestershiresaus

Groentenlaag:

  • 1 ui
  • 1 grote teen knoflook
  • 3 wortels
  • 3 stengels bleekselderij
  • 3 paprika’s
  • 1 grote prei
  • 2-3 laurierblaadjes,(verse) tijm en rozemarijn
  • 2 el worcestershiresaus
  • 1 1/2 dl bouillon of wijn of water met Keltisch zeezout + extra kruiden
  • konjakpoeder


Topping:

  • 1 bloemkool
  • 4 el roomboter
  • 1 el mosterd
  • 1 eidooier
  • verse peper, zeezout, nootmuskaat
  • 300 g spekjes
  • 150 g kaas

Maak de groenten en knoflook schoon. Snij de groenten en hak de knoflook fijn. Ris de tijm en rozemarijn van de takjes en hak/snijd ze fijn.
Bak de spekjes en bewaar ze. Bewaar ook een deel van het bakvet en laat de rest in de pan. Bak hierin het gehakt rul. Voeg achtereenvolgens ui en knoflook (van de vleeslaag) champignons en tomatenpuree toe en bak het steeds een paar minuutjes. Breng op smaak met nootmuskaat, worcestershiresaus, peper en zeezout. Doe de gehaktlaag in een ovenschaal.

Verhit opnieuw wat van het achtergehouden bakvet of pak kokosvet. Roerbak achtereenvolgens de uien en knoflook, wortel, bleekselderij, paprika en prei, tot alle groenten net beetgaar zijn. Voeg laurier, tijm en rozemarijn toe en 2 el worcestershiresaus. Doe er dan de bouillon bij. Breng aan de kook en bind met het konjakpoeder. Proef en breng op smaak. Verdeel over de vleeslaag.

Kook ondertussen de bloemkool gaar. Giet af en pureer samen met de roomboter, mosterd, eidooier, peper, zout en nootmuskaat. Proef en breng op smaak. Verdeel over het vlees. Strooi er de spekjes over en daarna de geraspte kaas.

Bak de Shepherd’s pie 15-20 minuten in de oven op zo’n 175 graden tot deze een mooi bruin korstje heeft.

Het recept wat je uit kunt printen vind je hier: Shepherd’s Pie.

Niet afvallen… deel 2

In deel 1 van Niet afvallen… als je niet afvalt noemde ik al 10 redenen waarom je mogelijk niet of niet zo snel afvalt als je zou willen. Terwijl je toch gezonde koolhydraatarme en vetrijke voeding eet.

Een korte opfrisser:

Het kan zijn dat je wel al vet kwijt bent geraakt. Maar dat je er spiermassa voor in de plaats hebt gekregen. Heel normaal bij deze koolhydraatarme en vetrijke leefstijl. Zelfs als je niet fanatiek aan het sporten geslagen bent. Omdat spiermassa zwaarder is, zie je niet altijd op de weegschaal.

Het kan ook dat je ècht nog geen vet verbrandt. Misschien heeft je lijf wat meer tijd nodig en ben je gewoon te ongeduldig. Stress is ook een héle belangrijke. Die wint het bijna altijd van de strijd tegen de kilo’s. Te weinig slaap of zonlicht zijn andere boosdoeners.

Ook kan het zijn dat je je manier van eten nog niet goed hebt ingeregeld. Misschien eet je nog teveel koolhydraten, gebruik je regelmatig (bewust of onbewust) suikers / zoetstoffen, eet je nog granen en/of te weinig goede vetten. Ook kan het zijn dat je de verkeerde dingen drinkt.

Maar er is meer! Alsof 10 redenen nog niet genoeg was 😕 .

11. Je bent niet in ketose.

Het kan zijn dat je nog niet afvalt, omdat je (nog) niet in ketose bent.

Ketonen zijn een soort bijproduct van onze vetverbranding. Maar wel met een hoofdrol. Wanneer er weinig glucose aanwezig is in je lijf, voorzien de ketonen een groot deel van de hersenen van energie. Deze energie is efficiënter en schoner dan glucose [1]. Ketonen zijn ook enorm heilzaam.

Kom je echter niet aan vetverbranding toe, dan zul je ook geen ketonen produceren. En andersom geldt ook, heb je geen ketonen, dan zit je nog niet goed in de vetverbranding.

Meten is weten

Om zeker te weten of je in ketose bent, zou je eigenlijk moeten meten.

Er zijn plasstrips die van kleur veranderen als je ketonen uitplast, maar die zijn niet echt betrouwbaar. Je krijgt namelijk de hoogste waarden te zien als je de meeste ketonen uitplast. Terwijl je er minder uitplast als je ze zelf efficiënt gebruikt.

 

Meten via bloed is betrouwbaarst, maar is duur. Er zijn meetapparaatjes die je bloed zowel op bloedglucose als op ketonen kunnen testen. Daarvoor heb je dan wel twee verschillende strips voor.

 

Je kunt ketonen ook via de adem meten. Een beetje zoals de blaaspijpjes van de alcoholcontrole. Ik weet niet of er inmiddels ook andere merken op de markt zijn, maar de Ketonix is een hele bekende.

Maar zelfkennis helpt ook

In Nederland is ketonen meten (nog) niet zo heel gewoon. Een andere manier om erachter te komen of je waarschijnlijk in ketose bent, is om  zorgvuldig na te gaan hoe je je voelt.

Herken je het volgende in jezelf? Volop energie. Een stabiel en vrolijk humeur. Helderder kunnen denken. Grote kans dat ketonen hier verantwoordelijk voor zijn. Ze geven je hersenen meer energie en zorgen voor betere verbindingen tussen neuronen.

Slaap je beter dan voorheen? Heb je geen ‘4 uur cup a soup’ momentje meer? Kun je langere periodes zonder eten? En daarna nog sporten zonder erbij neer te vallen? Bingo! Je lijf heeft geleerd om over te schakelen op het verbranden van je eigen vetten. [2].

Ook een hele goede om op te letten is je mond. Voelt je tong raar? Een beetje tussen droog en verbrand in? Blijft dat gevoel zelfs als je net gedronken hebt? Heb je een wat metalige smaak in je mond? Het zijn allemaal typische tekenen van ketose.

Herken je deze symptomen nog niet bij jezelf? Dan zou het goed kunnen dat je nog geen optimale vetverbrander bent. Dat je alle voordelen van ketose nog niet hebt ervaren. In dat geval kun je deel 1 en 2 van deze blog gebruiken om uit te zoeken wat er mogelijk aan de hand is.

12. Je lichaam is nog aan het herstellen.

Door een standaard Westers dieet raken bij veel mensen hormonen van slag. Denk aan insuline, geslachtshormonen, schildklierhormonen, honger- en verzadigingshormonen [3]. Ook ontstaan er vaak ontstekingen bijvoorbeeld door het gebruik van suikers, granen, soja [4], bewerkt eten, etc. Uit onderzoeken en persoonlijke ervaringen blijken deze hormonen zich vaak te herstellen met deze leefwijze, maar het kan een tijd duren. Dit herstel is meestal eerst nodig voordat je af gaat vallen [5].

13. Je hebt een medische conditie en/of medicijnen die gewichtsverlies moeilijk maken.

Sommige medische condities maken het moeilijk om af te vallen.  Het kan zijn dat je een blessure hebt waardoor je minder in staat bent om gezond te eten of te bewegen. Door ziekte kunnen je hormonen ontregeld zijn. Je kunt last hebben van ontstekingen [6]. Of misschien houd je veel vocht vast [7].

Ook medicijnen kunnen ervoor zorgen dat je niet (makkelijk) afvalt. Ze kunnen er zelfs voor zorgen dat je gewicht toeneemt [7, 8, 9, 10]. Kijk maar eens op de bijsluiter.

Ga in overleg met je behandelend arts. Kijk of er alternatieven zijn die niet hetzelfde effect hebben op je gewicht. Het kan zelfs zijn dat je je medicijnen eigenlijk niet meer nodig hebt. Je leefstijl is nu immers ontstekingsremmend in plaats van ontstekingsbevorderend [11, 12]. Niet voor niets heeft deze leefstijl zo’n positieve invloed op tal van welvaartsziekten.

Geef in ieder geval niet op. Een gezonde leefstijl, gezond eten en ketose zijn je beste vrienden om je lijf zo positief mogelijk te ondersteunen. Het kan je helpen om je gezondheid zodanig te verbeteren dat je de medicijnen later kunt afbouwen of stoppen.

14. Je eet light-, dieet- of bewerkte ‘low carb’ producten.

Denk je dat je zo goed bezig bent. Diet coke in plaats van gewone frisdrank. Halvanaise, dieet boter, magere yoghurt.

Dagelijkse reclame heeft ons doen geloven dat het gezond is om producten te gebruiken met weinig calorieën en/of weinig vet.

Niet is minder waar. Alle producten waar light, mager, dieet of  ‘… % minder …” op staat moet je met argwaan bekijken. Vaak vervangen ze het één door iets anders wat onnatuurlijk(er) en/of ongezond(er) is.

Vet eruit, suiker of zoetstoffen ervoor in de plaats. Want anders smaakt het nergens meer naar. Of suiker eruit, zoetstoffen erin. Van zoetstoffen wordt nog vaak gedacht dat ze onschuldig zijn. Terwijl de meeste ronduit ongezond zijn. Ze zijn onnatuurlijk en je lijf weet niet wat het ermee moet. Zoetstoffen geven geen energie, maar smaken net zo goed zoet. Het lichaam verwacht suikers, maar krijgt ze niet. Insuline gaat omhoog, bloedsuiker daalt. Teveel.

Misschien is het nog wel funester voor je gezondheid dan gewoon suiker. Al is het maar omdat je denkt dat je er ongestraft van kunt blijven eten of drinken. En dus nog meer van die troep binnen krijgt. En omdat je er weer trek van krijgt. In zoete dingen. Want zo zijn ons lichaam en onze geest geprogrammeerd.

Let ook op voor producten die zich richten op de koolhydraatarme markt. Een goed voorbeeld daarvan zijn Atkinsproducten. Ze hebben werkelijk niets van doen met een gezonde koolhydraatarme leefstijl. Ook niet in de definitie van wijlen dokter Atkins zelf. Er zitten allerlei zoetstoffen en  ongezonde toevoegingen in. En nog heel veel koolhydraten. Oeps…

Ben op dezelfde manier kritisch op alle koolhydraatarme producten in webshops en kookboeken. Denk aan koolhydraatarme siropen, dressings, zoetstoffen etc. Vaak gaat het om bewerkt voedsel wat ons lichaam niet herkent. Waar het op reageert met een stoot insuline. Niet gezond en zeker niet bevordelijk voor het afvallen. Lees altijd heel goed etiketten. Let daarbij niet alleen op de koolhydraten, maar vooral ook op de ingrediëntenlijst [13, 14].

 

 

Gebruik in plaats van zoetstoffen liever de natuurlijke zoetkracht van bijvoorbeeld fruit als je nog niet zonder kunt.

Haal je energie uit èchte voeding. Groenten, vlees, vis, noten. Dat soort dingen.

15. Je eet dingen waar je niet tegen kunt.

Sommige mensen kunnen niet goed tegen zuivel en vallen af als ze dat (een tijd) vermijden.

Veel mensen stappen dan over op sojamelk, maar naast allergieën kunnen soja-producten ook verstoringen in geslachtshormonen veroorzaken die tot gewichtstoename kunnen leiden [4].

Maar eigenlijk geldt dat vrijwel alle voedingsmiddelen voor sommige mensen een probleem kunnen vormen.

Het is dus heel persoonlijk of er voedingsmiddelen zijn waar je niet tegen kunt. En welke dingen dat dan zijn. Dat kunnen ook voedingsmiddelen zijn die normaal gesproken prima passen binnen een gezond koolhydraatarm en vetrijk leefpatroon. Denk bijvoorbeeld aan rundvlees of varkensvlees. Of bepaalde groenten.

Symptomen waaraan je mogelijk een voedselintolerantie kunt herkennen, zijn huidaandoeningen, vermoeidheid, jeuk,  buikpijn, opgeblazen gevoel, darmklachten, eczeem, gewrichtspijn, migraine of ademhalingsproblemen [15].

Vermoed je een voedselallergie of -intolerantie dan zijn er verschillende manieren om dit verder te laten onderzoeken.

16. Je hebt onvoldoende goede darmbacterieën of weinig variatie daarin

Darmbacterieën. Sommige zijn goed, andere zijn slecht. De goede zorgen ervoor dat je niet ziek wordt. De slechte maken je ziek. Hoe meer gezonde bacterieën je hebt, hoe minder plaats er is voor de slechte. Darmbacterieën voeden zich met hetgeen jij eet. Eet je gezond en gevarieerd, dan krijg je veel en veel verschillende goede darmbacterieën. Eet je veel suikers en/of bewerkt eten, dan krijg je meer slecht darmbacterieën, die zich voeden met suikers.

Gezonde darmflora is veel belangrijker dan de meeste mensen denken. Het heeft invloed op alle andere systemen in je lichaam. Bijvoorbeeld op je hersenen. En ook op je gewicht.

Uit onderzoek blijkt dat mensen met overgewicht vrijwel altijd een verkeerde balans hebben tussen goede en slechte bacterieën.

Een hele goede manier om je darmflora te verbeteren is door liefst dagelijks gebruik van pro-biotica [16] zoals zelfgemaakte melkkefir en gefermenteerde groenten.  Pro-biotica zorgen ervoor dat er goede darmbacterieën in je darmen komen [17].

Als die goede darmbacterieën er eenmaal zijn, dan hebben ze ook voedsel nodig. Daar zorgen pré-biotica voor, zoals bijvoorbeeld vezelrijke groenten. De vezels komen onverteerd bij de dikke darm. Daar worden ze door de bacterieën omgezet in vetzuren. Ze vormen een belangrijke bron van energie voor de darmcellen [18].

In de voedingslijsten van de Real Meal revolutie vind je pro-biotica onder ‘Voeding voor onze darmflora’ en staat er een (p) achter pre-biotica [19].

Diversiteit in je eten, met veel verschillende groenten en verse en gedroogde kruiden en dergelijke draagt bij aan de diversiteit van je goede darmbacterieën [20]. Eet vooral (biologische) seizoensgroenten, liefst uit eigen tuin.

17. Je hebt in je leven al heel vaak een dieet gevolgd.

Hoe vaker je in het verleden calorie-beperkende dieten hebt gevolgd en hoe extremer ze waren, hoe meer tijd je lijf nodig heeft om te herstellen. Door dit soort diëten komt je verbranding op een lager pitje te staan. Dat is ook de reden dat je er vaak zwaarder uitkomt dan voor je begon. Ook je honger- en verzadigingssignalen raken van de wap en je darmflora raakt ontregeld.

Je zult begrijpen dat het dan langer duurt voordat dit alles weer hersteld is. Het zal daardoor ook langer duren voordat het afvallen begint [21].

Maar geef niet op nu je die leefwijze gevonden hebt, waarmee je kunt voorkomen dat je zwaarder wordt. Een dieet wat geen dieet is. Je mag eten tot je vol zit. Je kunt de meest fantastische maaltijden koken en zonder schuldgevoel opeten. Je verbranding blijft op peil of gaat weer omhoog. En je wordt nog gezonder ook!

18. Je drinkt regelmatig alcohol.

Alcohol wordt wel eens beschreven als een vierde ‘macro-nutrient’  (naast koolhydraten, eiwitten en vetten) omdat het ook energie levert.  1 gram alcohol levert 7 kcal. Het zit daarmee tussen de kcal van 1 gram koolhydraten en eiwitten (4 gram) en 1 gram vetten (9 gram) in.

Alcohol wordt altijd als eerste verbrand, omdat het giftig is voor het lichaam. Zolang er alcohol aanwezig is, is er dus geen koolhydraat- of vetverbranding mogelijk. Bovendien worden de calorieën uit alcohol, net als bij suikerhoudende drankjes, door je lijf niet geregistreerd als ‘voeding met energie’. Het gevolg is dat je niet minder calorieën gaat gebruiken tijdens je maaltijden. Uiteindelijk zijn het dus extra calorieën [22a].

19. Je drinkt je calorieën in plaats van ze te eten. 

Het is tegenwoordig heel hip om ons eten te drinken.  Ontbijtshakes, smoothies, vers geperste jus, gepureerde soepen.

Het is altijd beter om het eten in zo’n natuurlijk mogelijke vorm te eten. Dus liever een sinaasappel dan de geperste jus. Liever de noten dan het amandelmeel. Beter de groenten  dan de smoothie of de gepureerde soep.

Dat heeft een aantal redenen. Naarmate eten fijner gemalen wordt heeft het een (veel) sterkere invloed op onze bloedsuikerspiegel [22b]. Bovendien heeft kauwen een belangrijke functie in het verteringsproces. Verder is het heel gemakkelijk om te veel calorieën te drinken voordat je verzadigingssignalen ook maar de tijd hebben gehad om het signaal ‘vol’ te geven.

https://pixabay.com/nl/koffie-koffiebonen-kopje-koffie-cup-3142559/Binnen de koolhydraatarme en vetrijke ‘community’ is het hip om vetten toe te voegen aan je koffie of zelfs thee. Als je niet (meer) afvalt is het goed om daar eens kritisch naar te kijken. Onze honger- en verzadigingssignalen reageren er niet goed op. Die werken beter als je je vetten bij je maaltijd gebruikt [22a].

Bovendien is het dan ook niet meer ‘gewoon drinken’. Feitelijk creëer je weer een extra ‘eet’moment. Terwijl we die net willen verminderen. Zodat je verteringsproces tot rust komt. En  die (extra) vetten? Die kun je tussen maaltijden door beter uit je eigen voorraadje halen.

20. Je eet te vaak.

We zijn echte grazers geworden. We eten de hele dag door. Drie maaltijden per dag. Afgewisseld met snacks. Tussendoor steken we nog van alles in onze mond.

De industrie vindt het prima. Doen ons graag geloven dat dit gezond is. Maar kijk eens wat hun belang is. Kijk eens hoeveel er in een doorsnee supermarkt ligt wat niet meer verkocht wordt als wij gaan beseffen dat we ons lijf hiermee geen plezier doen.

Dus vertellen ze ons dat we zo de verbranding op gang houden. Dat je kort na de maaltijd weer een snackmoment verdiend hebt. Of halverwege het sporten.  En erna. Dat je zo voorkomt dat je honger krijgt en ongezonde keuzes maakt.

Niets is minder waar. Eet je niet, dan blijft die honger weg. Dan voel je hoogstens een knaagje, omdat je lijf gewend is aan dat snackmoment. Of een psychologische drang om dat stukje chocolade te pakken. Omdat je dat elke avond doet.

Je krijgt pas honger als je begint te eten. Zo werkt je lijf. Daarom werkt het ook niet om ‘even iets kleins te eten’.  En die drang om dat chocolaatjes ‘s avonds te pakken? Daar zit een sterk gewoontecomponent in. Ga even iets doen in plaats van dat chocolaatje te eten. Na een paar dagen denk je er ‘s avonds niet eens meer aan. Probeer het maar eens.

Je houdt je verbranding op gang door voldóende te eten, níet door vaak te eten.

Elk eetmoment geeft een insulinepiek. Hoe hoog die is, is afhankelijk van wat je eet. Je lijf is gebaat bij minder vaak eten. Dan heeft het tijd om je eten te verteren en verbranden en blijft de insuline langere periode laag.

Het geeft je lijf ook tijd om schade te herstellen. Ontstekingen bestrijden, celreparatie, dat soort dingen. Iets waar ons lijf tegenwoordig nauwelijks nog aan toe komt. Met alle gevolgen van dien. Waarom zou het toch zijn dat we massaal aan welvaartsziektes leiden? Persoonlijk denk ik dat onze ‘graascultuur’ daar ook aan bijdraagt. Dit gaat dus niet alleen om gewicht, maar zeker ook om je gezondheid!

Eet dus niet minder, maar eet minder vaak. Luister daarbij naar je honger- en verzadigingssignalen, maar besef dat je misschien wel wat gewoontes moet doorbreken.

Begin met snackmomenten te verminderen, tot je ze niet meer nodig hebt.

Je moet echt geen trek hebben tussen maaltijden door. Als dat wel het geval is, heb je òf te weinig gegeten òf teveel koolhydraten of te weinig vetten, .

Als je ‘s morgens geen honger hebt, eet dan pas later. Misschien heb je dan pas weer trek als het tijd is voor het avondeten. Lees de blogs over vasten maar eens door [23]. Zoveel voordelen! Veel mensen die moeite hebben met afvallen, hebben baat bij vasten. Dat hoeft niet extreem te zijn. Snack niet en sla eventueel eens een keer een maaltijd over [24].

Tot de volgende keer

Weer 10 redenen. En nog ben ik niet klaar. Nog heb ik niet alles gezegd wat ik erover wil zeggen. Maar voorlopig is het weer welletjes. De rest komt de volgende keer. In deel 3 van ‘Niet afvallen… als je niet afvalt.’

Dat wordt het laatste deel. Bij deze beloofd!

Bronnen

[1] Vet en ketonen Blog over onze vetstofwisseling en het belang van ketonen.

[2] 10 tekenen en symptomen dat je in ketose bent Website die een opsomming geeft van tekenen die erop kunnen wijzen dat je in ketose bent.

[3] Hormones and the Ketogenic Diet Engelstalig artikel over het herstel van ontregelde hormonen bij een ketogeen dieet. Gaat o.a. in op insuline, stresshormonen, geslachtshormonen (en de aandoeningen PCOS en PMS) en schildklierhormonen. Benadrukt ook het belang van het eten van voldoende kwalitatief goede vetten en eiwitten om dit herstel te kunnen laten plaats vinden. Met verwijzingen naar wetenschappelijke studies.

[4] Is soja gezond of ongezond? In dit artikel wordt uitgelegd dat zowel gefermenteerde als ongefermenteerde soja isoflavonen bevatten. Dit zijn zogeheten fyto-oestrogenen met dezelfde structuur als het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen. Hierdoor raakt de natuurlijke hormoonbalans verstoord. Een teveel aan oestrogeen kan gewichtstoename in de hand werken.

[5] The Inflammation and Weight Loss Connection: How Inflammation is Keeping You Overweight Engelstalig artikel dat uitlegt hoe chronische ontstekingen overgewicht in stand houden. Gaat in op wat die chronische ontstekingen kan veroorzaken. Dit zijn dingen als chronisch teveel eten, roken, stress, hoge bloedsuiker en hoge bloeddruk. Maar ook voedingsmiddelen die sterk bewerkt zijn, kunstmatige toevoegingen, chemicaliën, zoetstoffen, conserveringsmiddelen, gluten en melkproducten. Beschrijft ook hoe je ze met een leefstijl met gezonde voeding en beweging kunt verminderen.

[6] 7 tekenen om ontstekingen in je lichaam te herkennen Artikel van Natalie Rocha, orthomoleculair voedingsdeskundige over 7 tekenen om ontstekingen te herkennen. Nr. 4 is gewichtstoename.

[7] Onverklaarde gewichtsverandering  Artikel dat ingaat op mogelijke oorzaken van een onverklaarde gewichtsverandering. Als mogelijke oorzaken voor gewichtstoename worden medicijnen genoemd, zoals sommige antidepressiva en hormonen (oestrogeen, progesteron, corticosteroïden). Ook wordt het vasthouden van vocht genoemd, als gevolg van aandoeningen als hartfalen, nierziekten en schildklieraandoeningen.

[8] Relatie gevonden tussen overgewicht en astmapuffertjes Artikel dat uitleg geeft over de relatie tussen overgewicht en astmapuffertjes met corticosteroïden. Dit zijn synthetische vormen van het stresshormoon cortisol. Hierdoor komt het lichaam in een continue staat van lichte stress. Eerder werd aangenomen dat met name bij toediening via een puffer dit geen invloed had op overgewicht, omdat de inhoud dan direct naar de longen gaat. Onderzoek van het Erasmus MC in Rotterdam geeft aanleiding tot een heroverweging daarvan. Het lijkt erop dat de stoffen toch in de bloedbaan komen en zo effect hebben op de hormoonhuishouding.

[9] De invloed van pufjes op je gewicht en de verdeling van vet in je lijf  Artikel dat uitlegt hoe corticosteroïden in astma medicijnen (waaronder puffers) ontstekingsremmende signaalstoffen zijn (steroïdhormonen) die normaal door je bijnieren worden aangemaakt wanneer er ontstekingen heersen in je lijf. Corticosteroïden zorgen voor een stijging van je bloedsuikerspiegel en de zuurtegraad in je weefsels. Ook daalt het energieverbruik in je lijf. Hierdoor kunnen ze dus invloed hebben op je gewicht.

[10] Hoe je de nadelige effecten van corticosteroïden (zoals Prednison en Hydrocortison) kan beperken Artikel op de site Personal Weight Loss dat beschrijft hoe je middels voeding de nadelige effecten van coricosteroïden in medicijnen kunt beperken. De volgende voedingsmiddelen worden genoemd: groenten, dierlijke eiwitten (uit eieren, vlees, vis en rauw-melkse zuivelproducten – allemaal niet teveel verhit) en omega-3 en omega-6 uit rauwe, verse vette vis, rauwe noten, zaden en pitten, koud geperste oliën van noten, zaden en pitten, verse groene bladgroenten, algen en wieren.

[11] How to Prevent and Treat Asthma Without Drugs Engelstalig artikel van Dr. David Perlmutter over hoe je astma kunt behandelen zonder medicijnen. Recent onderzoek laat de relatie zien tussen overgewicht en (verergerde) astma. Afvallen kan daarom enorm bijdragen aan het verminderen van klachten. Ook sporten en het gebruik van omega-3 vetzuren (bijv. visolie) en het eten van ècht en onbewerkte voeding die rijk is aan anti-oxidanten hebben een hele positieve invloed. Onderaan het artikel wordt het laatste bevestigd door verschillende mensen die door sporten en door het schrappen van graan, suiker en bewerkte voeding hun klachten zodanig verminderden dat medicijngebruik sterk afnam of zelfs niet meer nodig was.

[12] Diet and Asthma: The Inflammation Connection Nog een Engelstalig artikel over de gevolgen van een ontstekingsbevorderend dieet (zoals een standaard Westers dieet met granen, suikers, bewerkt voedsel en veelvuldig gebruik van olie van zaden/pitten zoals zonnebloemolie en raapzaadolie) op het ontstaan van astma. Beschrijft hoe de vetten van vlees en zuivel van grasgevoerde dieren een positieve invloed kunnen hebben op het verminderen van de ontstekingen. Ook groenten met veel vezels die door onze goede darmbacteriën omgezet worden in vetzuren, hebben een hele positieve invloed. Verder wordt vitamine D genoemd en het gebruik van pre- en probiotica om onze darmflora te verbeteren. Beide hebben dan weer een positief effect op het verminderen van de astmatische klachten (of het voorkomen ervan).

[13] ….% minder suiker, het nieuwe light Artikel van Monique van der Vloed over de onzin van light artikelen en slogans als “… % minder suiker”. Lees waarom je al deze light producten beter kunt mijden als de pest.

[14] Review Teisseire zero limonadesiroop Review door Monique van der Vloed van de 0% suiker en teven 0% calorieën siroop van Teisseire. Over hoe de werkelijkheid vaak wat minder rooskleurig is dan we graag denken. Of dat de producenten willen dat we denken.

[15] Symptomen van voedselintolerantie Pagina waarop de verschillende symptomen van voedselintoleranties in detail worden toegelicht.

[16] ‘Wees lief voor je darmen… èn je brein’ Eén van mijn eerdere blogs over hoe belangrijk een goede darmflora is o.a. voor je hersenen. En hoe je die positief kunt beïnvloeden door het gebruik van pro-biotica, zoals zelfgemaakte melkkefir.

[17] Hoe rot gezond kan zijn! Blog die ik schreef over het zelf fermenteren van groenten, voor je dagelijkse portie pro-biotica.

[18] Vezels houden de darmflora gezond Uitgebreid artikel van Natuur Diëtisten Nederland met uitleg over verschillende soorten vezelfamilies. Er wordt ook uitgelegd waarom het dagelijks gebruik van deze verschillende vezels bijdraagt aan gezonde darmbacterieën en hoe ze de darmen zelf ook gezond houden.

[19] Wat mag ik nog wèl eten? Blog die de vertaalde voedingslijsten van de real meal revolutie bevat. Hierin kun je o.a. pro- en prebiotica vinden.

[20] What Makes a “Healthy” Gut Biome? Gut Bacterial Diversity and how to get it. Engelstalig artikel wat beschrijft dat het goed is om zo’n groot mogelijke diversiteit van goede darmbacterieën te hebben. Het helpt ontstekingen en infecties te bestrijden en zorgt ervoor dat slechte bacterieën niet de overhand kunnen krijgen. Uit studies blijkt dat mensen met insuline resistentie, overgewicht, hoge ontstekingswaarden, chronisch vermoeidheidssyndroom, astma, ziekte van Crohn en prikkelbare darm sysdroom, diabetes type 1 of PCOS juist veel minder variatie in darmbacterieën hebben.  Een menu van ècht en onbewerkt eten met veel groenten is een goede manier om veel verschillende goede darmbacterieën te krijgen. Dit artikel noemt ook fruit, maar ben je ervan bewust dat fruit veel koolhydraten bevat. Ben er dus voorzichtig mee. Je kunt hetzelfde bereiken door veel verschillende (koolhydraatarmere) groenten te eten.

[21] Het Raadsel: Waarom Val Ik Niet Af Met Weinig Eten (1500 kcal dieet)? In dit artikel wordt o.a. uitgelegd dat je lichaam in ‘spaarstand’ gaat als je lange tijd (te) weinig eet. En dat het lichaam op den duur niet meer goed kan terugschakelen naar een normale verbrandingssnelheid als je te vaak een crashdieet hebt gevolgd of als er te lange tijd een calorietekort is geweest.

[22a] Liquid Calories – How Drinking Impacts Weight Gain – Live Science In dit Engelstalig artikel worden allerlei mechanismen uitgelegd die elk voor een deel verklaren waarom het drinken van calorieën leidt tot gewichtstoename. Op een andere manier dan dat het eten van calorieën dat doet. Vloeibare calorieën verzadigen minder, onderdrukken de honger niet en leiden niet tot dezelfde reductie in voedselinname op de rest van de dag. Dit komt o.a. omdat we zelf drinken niet ‘zien’ als eten, het mondgevoel is anders en geeft andere signalen naar het lichaam, het lichaam en geest zijn veel korter bezig met eten en er is verminderde psychologische voldoening dan bij eten. Ook wordt bij gelijk aantal calorieën het hongerhormoon ghreline minder onderdrukt door drinken dan door eten.

[22b] Effects of food texture change on metabolic parameters: short- and long-term feeding patterns and body weight. Engelstalige beschrijving van een onderzoek met ratten op het effect van voedseltextuur op o.a. eetpatronen en gewicht. Het bleek dat op langere termijn gepureerd voedsel leidt tot meer gewichtstoename. Op korte termijn zorgt het voor een langere insulinepiek.

[23] Vast en val af! Deze blog beschrijft de voordelen van vasten ten opzichte van allerlei vermageringsdiëten. Het vormt een ‘drieluik’ samen met de blog  ‘Zet eens vasten op je menu!’ en  ‘Vasten biedt meer’. Hierin worden namelijk de gezondheidsvoordelen en de meer praktische voordelen benoemd. Wil je zelf aan de slag, lees dan ‘Aan de slag met vasten’.

[24] Hoe Vaak Per Dag Eten Om Af Te Vallen En Wat Is Gezond?Artikel van orthomoleculair therapeut Laurens Helmstäter waarin duidelijk verwoord is dat je beter afvalt door minder vaak te eten. Noemt ook allerlei gezondheidsvoordelen van minder eten.

 

Keto in de Kempen deel 8: Het nieuwe doen

We zagen eerder het nieuwe eten,  denken en koken. Onbewerkt, koolhydraatarm en vetrijk.

Hormonen komen in balans, ontstekingen verminderen. Hersenen en andere cellen krijgen meer energie. De bloedsuiker blijft stabiel en insuline laag.

 

Gezonde vetten worden je brandstof. Dat moet je lijf echt leren. De eerste weken is even doorzetten. Daarna wordt het makkelijker.

 

 

Toch valt niet iedereen direct flink af. Heb geduld.  Gun je lijf tijd voor herstel. Help het mee met andere leefstijlaanpassingen. Tijd voor het nieuwe doen.

 

 

Onze manier van leven zorgt voor veel stress. We zijn altijd bereikbaar en moeten van alles. Verminder stress door yoga, meditatie, mindfulness. Dankbaarheid uiten of bidden helpt ook. Eet rustig aan tafel. Zonder krant of telefoon. Geniet!

 

Zet op tijd computer en telefoon uit. Het blauwe licht van de schermen doen je hersenen denken dat het overdag is. Daardoor slaap je minder goed. Ontspan en ga op tijd naar bed. Voldoende diepe slaap is essentieel.

Beweeg zoveel mogelijk. Zoek de zon op. Zo belangrijk voor je gezondheid! Laat zoveel mogelijk zonlicht op je ogen en je huid vallen. Te weinig vitamine D kan afvallen in de weg zitten.

 

Stop met tellen van calorieën. Luister naar je lijf. Eet niet minder, wél minder vaak. Snack niet tussen maaltijden. Je eten kan verteren en insuline blijft laag. Heb je geen honger, eet dan nog niet. Sla gerust een maaltijd over. Of méér. Ouderwets vasten. Alleen maar gezond. Vetreserves worden aangesproken. Oude en beschadigde cellen worden gerecycled. Gezonde komen terug. Een gratis verjongingskuur; wie wil dat niet?

Vermijd zoetstoffen. Ook koolhydraatarme. Ze zijn kunstmatig en je lichaam kan er niet mee omgaan. Het denkt dat er suiker komt en maakt insuline. Daardoor daalt je bloedsuiker en krijg je weer zin in zoet. Stevia van een eigen steviaplant is wel natuurlijk.

Verbeter je weerstand met probiotico voor meer goede darmbacteriën. Gebruik zelfgemaakte (melk)kefir of zuurkool. Dat barst van gezonde bacteriën. Eet volop groenten en varieer. Vezelrijke groenten voeden goede darmbacterieën.

Eet jij ook onbewerkt, koolhydraatarm en vetrijk? Ervaringen, tips en recepten delen we in onze Facebook groep ‘Keto in de Kempen’!

 

Alles lezen?

Zeg het voort

Keto in de Kempen deel 1: Eet jezelf gezond’

Keto in de Kempen deel 2: Vet goed!’

Keto in de Kempen deel 3: Van vet word je niet dik…’

Keto in de Kempen deel 4: Keto in de Kempen!

Zeg het voort – deel 2

Keto in de Kempen deel 5: Het nieuwe eten

Keto in de Kempen deel 6: Het nieuwe denken

Keto in de Kempen deel 7: Het nieuwe koken

Keto in de Kempen deel 8: Het nieuwe doen

 

 

 

 

 

 

Keto in de Kempen deel 6: Het nieuwe denken

Eerder schreef ik over het nieuwe eten. Koolhydraatarm en vetrijk. Ècht en onbewerkt. Pas je leefstijl aan en laat je lichaam herstellen van jarenlang bewerkt eten. Vermijd suikers, granen en zetmeel. Bij dit nieuwe eten horen ook nieuwe denkpatronen. Over wat gezond is en wat niet. Tijd voor het nieuwe denken.

Sòmmige vetten zijn slecht. Niet de verzadigde vetten zoals in roomboter. Transvetten en plantaardige olie zoals zonnebloemolie wèl. Sterk bewerkt versus veel omega-6 vetzuren. Dat leidt tot ontstekingen en dichtgeslibde aderen. Vetten heb je hard nodig. Voor je hersenen. Als nieuwe energie. Ga op zoek naar ànder vet. En gebruik dat volop.

Eet eieren zoveel je wilt. Alle cellen hebben cholesterol nodig. Het lichaam maakt bij wat je via voeding niet binnenkrijgt. Mensen met hoge cholesterol leven het langst. Toch is je bloeduitslag wel belangrijk. Lagere triglyceridewaarde ten opzichte van HDL duidt op minder kans op hart- en vaatziekten. Wat blijkt? Een gezond vetrijk eetpatroon leidt tot lagere triglyceridewaarden. En hogere HDL. Dubbel prijs.

Tarwe is vrijwel altijd genetisch gemanipuleerd. Gluten veroorzaken laaggradige ontstekingen en maken de darmwand doorlaatbaar. Lichaamsvreemde stoffen komen in het bloed. Dat kan leiden tot chronische auto-immuunziekten. Ook onze hersenen zijn niet blij met al dat graan. Met witte tarwebloem zeker niet.

Zoetstoffen bevatten weinig tot geen calorieën. Maar ze zijn niet ongevaarlijk. Ze zijn kunstmatig en bewerkt. Ons lijf wordt er op den duur ziek van. De zoete smaak laat insuline stijgen. Maar er komt geen suiker, geen energie. Je lijf snapt het niet. De bloedsuiker wordt te laag en je snakt weer naar je volgende zoete tussendoortje.

 

 

 

Minder eten en meer bewegen is niet de oplossing voor overgewicht. Calorieën beperken helpt even, maar het lichaam past zich aan. Gaat minder verbranden. Uiteindelijk eindig je zwaarder dan toen je begon.

 

Sporten is gezond, maar wint het nooit van een slecht dieet. Geef je lijf voortaan alles wat het nodig heeft. Echte voeding. Onbewerkt. Eet niet minder, maar minder vaak. Snack niet. Geef je lijf tijd voor vertering en herstel. Hou zo je insuline laag en krijg toegang tot je vetreserves.

Alles lezen?

Zeg het voort

Keto in de Kempen deel 1: Eet jezelf gezond’

Keto in de Kempen deel 2: Vet goed!’

Keto in de Kempen deel 3: Van vet word je niet dik…’

Keto in de Kempen deel 4: Keto in de Kempen!

Zeg het voort – deel 2

Keto in de Kempen deel 5: Het nieuwe eten

Keto in de Kempen deel 6: Het nieuwe denken

Keto in de Kempen deel 7: Het nieuwe koken

Keto in de Kempen deel 8: Het nieuwe doen

 

Keto in de Kempen deel 5: Het nieuwe eten

Hier is het eerste deel van m’n tweede serie korte stukjes over de gezonde koolhydraatarme en vetrijke leefstijl. Ze verschenen eerder in onze lokale media. Meer hierover lees je in ‘Zeg het voort – deel 2‘.

Het nieuwe eten

Het nieuwe eten. Er is steeds meer belangstelling voor. Geen dieet, maar een leefstijl. Gezonder worden door gezonder eten.

Dat nieuwe eten brengt wel wat met zich mee. We moeten ook anders koken, anders winkelen, anders dènken. Wellicht nog wat andere leefstijlaanpassingen maken. De komende maanden neem ik je mee. We beginnen bij het begin. Anders eten.

Koolhydraten zijn de hoeksteen van ons eetpatroon geworden. We eten ze de hele dag door. Suikers, granen, zetmeel. Elke maaltijd weer. Je bloedsuiker piekt. Teveel suiker in het bloed is niet gezond. Een stoot insuline zorgt dat de suikers snel naar de cellen gaan. Wat niet direct wordt gebruikt als energie wordt omgezet in vet. Voor later. Maar later komt niet. Je bloedsuiker daalt en je hebt behoefte aan nieuwe snelle energie. Suikers eten doet naar suikers verlangen.

Maar het kan ook anders. Het nieuwe eten is koolhydraatarm. We mijden suikers, granen en zetmeel. Die bevatten veel koolhydraten, maar zijn bovenal bewerkt. Eet veel groene bladgroenten en groenten die boven de grond groeien. Daar zitten minder koolhydraten in. Maar ook seizoensgebonden knolgroenten zijn gezond. De vezels voeden de goede darmbacteriën. Waardoor je darmgezondheid en je weerstand verbetert. Vul je maaltijd aan met een stukje vlees, vis of eieren.

En vergeet de vetten niet. Extra vetten is essentieel. Vet is je nieuwe energie en geeft lang een voldaan gevoel. Tijdens vetverbranding worden ketonen gemaakt. Energie en medicijn voor je hersenen en je lijf. Dus moet de knop om. We eten al jaren ‘light’. Gebruiken onnatuurlijke (dieet)vetten. Liefst zo weinig mogelijk. Toch worden we dikker en dikker. Zieker en zieker. Dichtgeslibde aderen. Hoge bloeddruk. Diabetes. Minder vet is niet het antwoord. Minder suikers en meer gezonde vetten wél.

Ontbijt of lunch met zelfgemaakte zadencrackers. Eet een bak Griekse yoghurt met lijnzaad en zonnebloempitten. Smul van eieren met spek en groenten. Of geniet van een groentesoepje. Met slagroom of kokosmelk voor de vetten. En lekkere gehaktballetjes. Een salade met zalm, noten en brie. Met een lekkere dot mayo erop. Zorg voor voldoende gezonde vetten. Eet tot je vol zit. Diëten is verleden tijd.

Alles lezen?

Zeg het voort

Keto in de Kempen deel 1: Eet jezelf gezond’

Keto in de Kempen deel 2: Vet goed!’

Keto in de Kempen deel 3: Van vet word je niet dik…’

Keto in de Kempen deel 4: Keto in de Kempen!

Zeg het voort – deel 2

Keto in de Kempen deel 5: Het nieuwe eten

Keto in de Kempen deel 6: Het nieuwe denken

Keto in de Kempen deel 7: Het nieuwe koken

Keto in de Kempen deel 8: Het nieuwe doen

 

Keto in de Kempen deel 7: Het nieuwe koken

Eerder schreef ik over een koolhydraatarme en vetrijke leefstijl als het nieuwe eten. Met gezond en onbewerkt voedsel. Zodat je lijf kan herstellen van jarenlang bewerkt eten met veel suikers, granen en zetmeel. Ook schreef ik over het nieuwe denken. Er zijn zoveel foute denkbeelden over voeding. Over wat gezond is en wat niet. Vaak gebaseerd op slecht onderzoek en verkeerde conclusies. Er spelen namelijk grote belangen.

Bij het nieuwe eten hoort ook het nieuwe koken. Hierbij ga je zelf aan de slag. Want pakjes en zakjes zijn verleden tijd. Toch hoeft het koken niet moeilijk te zijn.

 

 

 

 

Bak vlees of vis in kokosolie. Vervang aardappelen door een extra soort groente of door een salade. Je kunt ook groenten roerbakken. Wil je nog makkelijker, kies dan kant-en-klaar groenten. Gebruik het bakvet als saus en doe een klont boter op je groenten. Giet rijkelijk olijfolie op je salade. Eet gerust elke dag op deze manier.

Maar er kan meer. Maak zelf spaghettisaus van gehakt, groenten, gezeefde tomaten en Italiaanse kruiden. Met geraspte kaas. Houd je niet in. De pasta laat je weg. Eet gewoon meer saus of vervang het door sliertjes courgette. Nasi kun je maken met bloemkoolrijst. Maak een pindasaus van pure pindakaas.

Een hartige taart maak je van geroerbakte groenten, eieren, slagroom en kaas. Varieer met groenten, kruiden, kazen en extra toppings. Hiermee blijf je verrassen. Mix voor een ovenschotel eens kipdijfilet met roergebakken groenten. Maak een saus van pesto, slagroom en roomkaas. Kaas erover en even in de oven. Smakelijk!

Ook het nieuwe winkelen is wennen. Lees voortaan etiketten. Let op koolhydraten, maar ook op ingrediënten. Of slimmer, koop hetgeen geen etiket nodig heeft. Ècht eten dus. Winkel vooral in het buitenste gangpad. Vers dus.

Eet volop groenten en varieer daarmee. Koop seizoensgebonden. Wees zuinig met fruit. Dat zijn echte suikerbommetjes. Je haalt alles en meer uit groenten.

 

 

Koop vette vis of onbewerkt vlees. Vetten mogen, nee móeten weer. Koop alleen volvette zuivel. Griekse yoghurt, mascarpone, 48+ kaas of roomboter. Vergeet je eieren niet.

 

Vul eventueel je voorraad kruiden, olijfolie, kokosvet en noten aan. Nog even afrekenen en klaar!

Meer lezen?

Maak het jezelf makkelijk: Blog die ik eerder schreef over hoe een gezonde koolhydraatarme en vetrijke leefstijl niet moeilijk hoeft te zijn.

Zeg het voort

Keto in de Kempen deel 1: Eet jezelf gezond’

Keto in de Kempen deel 2: Vet goed!’

Keto in de Kempen deel 3: Van vet word je niet dik…’

Keto in de Kempen deel 4: Keto in de Kempen!

Zeg het voort – deel 2

Keto in de Kempen deel 5: Het nieuwe eten

Keto in de Kempen deel 6: Het nieuwe denken

Keto in de Kempen deel 7: Het nieuwe koken

Keto in de Kempen deel 8: Het nieuwe doen

 

 

De Kip Kerrie Kool taart

Leuk klinkt dat, hè? Kip kerrie kool taart. Alleen al daarom zou ik ‘m maken 😉 . Een betere reden is dat de taart zo lekker is. Zowel de kip als de kool combineren geweldig met kerrie. De kaas, spekjes en pijnboompitten doen het fantastisch als topping van deze taart. En de krokante bodem maakt het helemaal af.

Maar je kunt er natuurlijk alle kanten mee op. Maak ‘m met of zonder bodem. Varieer met de vulling of de toppings. Kortom, gebruik je fantasie en je kunt volop vooruit. Kijk voor inspiratie maar eens hier: ‘Een quiche of een hartige taart?’

Wij maken regelmatig quiches. Sinds we koolhyraatarm en vetrijk eten was dat altijd zonder bodem. Ik vind ze zo lekker dat ik de bodem nooit miste. Maar ik vind het wel leuk om te experimenteren. Gisteren deed ik dat met een hartige taart met bodem. Proef geslaagd!

Hartige taart bodem

Het maken van de bodem blijkt helemaal niet moeilijk. Roer de ingrediënten bij elkaar met een vork.

 

Geen mixer of keukenmachine nodig. Je hoeft je handen niet eens vies te maken.

 

 

Het makkelijkst is het om het deeg direct op een bakpapier uit te rollen waarmee je je vorm gaat bekleden.  Met een herbruikbaar bakvel erover. Op dezelfde manier als ik het deeg voor crackers uitrol. Ik draaide het op maat geknipte bakpapier naar boven, zodat ik beter kon zien hoe ik het naar de randen moest uitrollen.

Daarna weer terugdraaien en het bakvel er voorzichtig afhalen. Het bakpapier met deeg leg je daarna zo in de vorm. Het deeg is vrij dun. Wil je een dikkere bodem, experimenteer dan met wat meer deeg.

Het deeg wordt eerst 10 tot 15 minuten voorgebakken in de oven. Daarna kun je dan je vulling erin doen en nog zo’n 20 minuten afbakken.

Kippenvlees en bottenbouillon

Voor de vulling gebruikte ik kippenpoten die ik langzaam liet garen in een bouillon gemaakt van water, zeezout en kruiden. Plus een uitje, knoflook en gember. Het vlees dat eraf komt is zoveel malser dan wanneer je een kippenborst of zo neemt. Bovendien willen we bij een koolhydraatarme en vetrijke leefstijl nèt het vette vlees eten.

Ik gebruikte ongeveer 2/3 deel van het vlees. De rest kun je dan gebruiken voor in een soep, salade of ander gerecht.

 

De botten en het vel gingen terug in de pan om verder te trekken. Nu heb ik dus ook een grote pan met bottenbouillon. Zo gezond [1]. Zo lekker. M’n dochter kwam binnen toen ik de pan net open had om de kip eruit te halen. Het eerste wat ze zei was: ‘Wat ruikt het hier lekker!’

Kip Kerrie Kool taart

Ik heb ‘s ochtends de kip opgezet. Toen ik echt aan het eten begon, was het slechts een kwestie van het vlees van de botten plukken. Omdat het zo gaar is, is dat echt een karweitje van niks.

Het recept voor de bottenbouillon met kippenvlees vind je hier: kippenbouillon met kippenvlees. Eventueel kun je dit op een eerder moment doen. De bouillon kun je ook heel goed invriezen. Als je het kippenvlees ook wilt invriezen, doe dit dan wel in de bouillon, zodat het niet uitdroogt.

Daarna heb ik het taart deeg klaargemaakt tot het de oven in kon. Het recept voor de hartige taart vind je hier: hartige taart deeg.

Voor de vulling roerbakte ik een uitje en knoflook met de witte kool en een rode paprika. Met de kruiden. Daarna ging de kip er bij.

 

 

Verder is het dan een kwestie van bodem voorbakken, de groenten- met kipvulling erin en losgeklopt ei met slagroom en kruiden erover. Toppings naar keuze, afbakken en klaar.

Het recept vind je hier: Kip kerrie kool taart.

Bronnen

[1] Van kop tot kont Een blog over het ‘kop tot kont’ principe. Het ‘niets-weggooien-principe’ dus. Ik schreef de blog toen ik voor het eerst kippen geslacht had en (vrijwel) alles ervan verwerkte. Je leest er o.a. in dat bottenbouillon zo gezond is. Dat lees je trouwens ook in de blog over de ‘beginner’s blues‘. De periode waarin je nog moet omschakelen van suikerverbranding naar vetverbranding. In die periode kan bottenbouillon enorm helpen om die omschakeling vlotjes te laten verlopen.

 

Rendang Daging – Indisch stoofvlees

Ik ben dol op stoofvlees. Hachee met rode kool bijvoorbeeld. Het was één van de weinige vleesgerechten die ik miste in de jaren dat ik bewust geen vlees at. En het was één van de eerste gerechten die ik maakte toen ik wel weer vlees at. Toch ben ik nooit veel verder gekomen dan een Hollandse stoofschotel.

Tot ik een keer bij Marie-José at. Haar man had een Indische stoofschotel gemaakt: Rendang. We aten het met pittige boontjes en bloemkoolrijst. Dat was overigens ook de eerste keer dat ik bloemkoolrijst at. Die schotel was zó ontzettend lekker. Uiteraard heb ik het recept gevraagd.

Daar ben ik zelf mee aan de slag gegaan, want er zat behoorlijk wat sojasaus in. Vrijwel alle soja is genetisch gemanipuleerd en net als gluten zorgt soja voor laaggradige ontstekingen in je lichaam. Bewerkte soja staat, waarschijnlijk om die reden, ook op de grijze lijst van de voedingslijsten van de Real Meal Revolutie [1]. Tamari, een gefermenteerde sojasaus, staat wel op de groene lijst trouwens. Maar zelf beperk ik ook daar liever het gebruik van.  Het blijft tenslotte soja.

Nu had ik nog een flesje Coconut Aminos staan. Ik had erover gehoord via Sanne uit ons clubje met mensen die allemaal een gezonde koolhydraatarme en vetrijke leefstijl nastreven. We kochten gezamenlijk een paar flesjes in, zodat we wat goedkoper uit waren. Maar inmiddels waren we maanden verder en stond het nog ongeopend in de kast.

Coconut Aminos bevat meer koolhydraten dan tamari, maar is gemaakt van kokos en bevat o.a. kalium, magnesium, diverse B-vitamines en vitamine C. Het bevat 20 g koolhydraten per 100 gram, maar dat zijn de natuurlijke suikers uit de kokosbloesem. Het is op smaak gemaakt met zongedroogd zeezout en schijnt heel gezond te zijn [2]. Dit is zo’n geval waarbij ik dan zelf kies voor het product met meer koolhydraten.

Het aantal koolhydraten per portie is overigens nog steeds niet groot, want voor een pan stoofvlees met 2 kilo vlees gebruikte ik 4 eetlepels ervan. Ik heb het ook recht uit de fles geproefd. Het is een heerlijke smaakmaker. Persoonlijk vind ik het een goede vervanger van sojasaus. Maar hierin moet je natuurlijk je eigen keuze maken. Je kunt uiteraard ook tamarisaus gebruiken.

In mijn eigen versie van de Rendang Daging gebruikte ik een kruidenpasta van allerlei verse en gedroogde smaakmakers. Het resultaat was zó ontzettend lekker! Dit mogen ze me elke week wel een keer voorschotelen. Ook m’n man en kinderen waren meteen verkocht. Wij aten het met bloemkoolrijst, snijbonen en een gekookt eitje.

Rendang Daging

  • 4 grote uien

Kruidenpasta:

  • 6 tenen knoflook
  • 4 cm verse gember
  • 1 rode peper
  • 3 tl komijnzaadjes (of gemalen komijn)
  • 3 tl ketoembar (= gemalen koriander)
  • 1 1/2 tl citroengras
  • 1 tl laos
  • 1 tl kerrie
  • 2 tl kurkuma
  • 1 tl sambal, of gemalen chilivlokken naar smaak
  • 6 el kokosvet

Stoofvlees:

  • ± 2 kilo riblappen of sucadelappen
  • 4 laurierbladen
  • 5 el kokosrasp

Stoofvocht:

  • 2 1/2 el citroensap
  • 400 ml kokosmelk
  • 4 el coconut aminos (of tamarisaus)
  • warm water
  • eventueel konjakpoeder (koolhydraatarm bindmiddel)

Maak uien en knoflook schoon en schil de gember. Verwijder de zaadjes van het pepertje. Snijd de uien grof. Hak de knoflook, gember en het pepertje fijn en doe ze in een apart kommetje.

Meet daar de kruiden en de sambal bij af. Roer deze kruidenpasta door elkaar.
Snijd het vlees in kleine stukjes.

Verhit het kokosvet in een grote braadpan. Bak hierin de kruidenpasta even aan. De geuren en smaken komen op deze manier veel beter vrij. Voeg dan de uien toe en smoor ze in de kruidenpasta.

Doe het vlees erbij en bak het vlees even aan tot het wat bruin wordt. Voeg dan de laurierbladen en de kokosrasp toe.

Warm het citroensap, samen met de kokosmelk en de coconut aminos op in een apart pannetje. Als je het koud aan het vlees toevoegt heb je namelijk kans dat het vlees taai wordt.

Voeg het dan toe aan het vlees in de braadpan. Vul aan met warm water tot het vlees (bijna) onder staat. Laat het vlees dan een paar uur pruttelen op laag vuur, totdat het gaar is. Of zet het weg op een manier dat het lang warm blijft. Je kunt dat doen in een hooikist of in een (oude) slaapzak. Breng het dan tussendoor nog 1 of 2 keer terug aan de pruttel en zet het weer weg. Op deze manier heb je er bijna geen omkijken naar. Je kunt zo’n gerecht ook heel goed maken in een slow cooker.

Als het stoofvlees helemaal gaar en mals geworden is kun je het het vocht naar wens wat in laten koken of binden met konjakpoeder.

Wil je het recept liever printen? Kijk dan hier: Rendang Daging.

 

 

Bronnen

[1] Wat mag ik nog wèl eten? Blog over de voedingslijsten van de Real Meal Revolutie, die een goede leidraad vormen om op een gezonde manier koolhydraatarm en vetrijk te eten. De grijze lijst bevat voedingsmiddelen die in het ‘grijze gebied’ zitten. Aangenomen wordt dat ze geen bijdrage leveren aan je gezondheid, maar sommige mensen vinden het moeilijk om ze helemaal op te geven. Maak daarin je eigen verstandige keuzes.

[2] De voordelen van Coconut Aminos Een pagina die uitlegt wat Coconut Aminos is en wat de gezondheidsvoordelen ervan zijn.