Wat mag ik nog wèl eten?

Dat is een vraag die veel mensen bezig houdt als je net begint met een koolhydraatarme en vetrijke leefstijl. Of als je er aan zou willen beginnen, maar er tegenop ziet. Omdat je alleen maar dingen hoort en ziet die niet meer mogen. Brood, pasta, rijst. Koekjes en snoep. O jee…

Onzekerheid

Inmiddels weet ik dat je héél veel kunt eten. Ik heb een andere smaak ontwikkeld. Ik eet bewuster en geniet meer van m’n eten dan ooit tevoren. Voor mij voelt het ook niet als beperking, maar als een bewuste keuze. Ik màg alles eten, maar ik wìl niet alles eten. Maar dat help-wat-moet-ik-nu?-gevoel in het begin herken ik wel.

Toen ik ruim 2 jaar geleden ‘anders’ ging eten, wist ik eigenlijk nog van niks. Ik had het boek ‘Het glutengevaar’ van Dr. David Perlmutter [4] doorgebladerd en in de kast liggen. Ik hoopte dat het mij zou helpen om van de vervelende gevolgen van een hersenbloeding af te komen.

Maar in het begin zag ik vooral beren op de weg. Wat moest ik nu toch eten? Ik, die voorheen stapels zelfgebakken boterhammen weg werkte. En daar zo van genoot… Waar zou ik de tijd vandaan halen om een ander ontbijt of lunch te maken? In die eerste weken voelde ik me daarom vooral depressief. Een gevolg van de ontwenning van de gluten en suikers [5], maar ook vanwege onzekerheid door gebrek aan kennis.

Sindsdien is het al lang een automatisme geworden. Ik weet wat ik wel en niet wil eten en waarom. Ik kijk niet op lijstjes en tel geen koolhydraten. Ik vertrouw op m’n gevoel. Ik eet wanneer ik honger heb en eet dan tot ik verzadigd ben. Op die manier beperk ik het aantal eetmomenten op een dag. Mijn ‘lijstjes’ zitten in mijn hoofd en hoeveelheden worden bepaald door m’n honger- en verzadigingssignalen.

Alle begin is moeilijk…

Maar als je net begint zitten die lijstjes nog niet in je hoofd. Een overzicht van wat je wel en wat je (beter) niet kunt eten, is dan wel handig. Maar wat is dan een goed lijstje? Want er zijn veel definities van een koolhydraatarm ‘dieet’.  En echt niet allemaal gezond. Je kunt koolhydraatarm en vetrijk eten, maar de verkeerde vetten kiezen. Je kunt koolhydraatarm eten en tegelijk je vetten beperken. Zo is er een bekend koolhydraatarm afslankprogramma dat dit idee nog steeds promoot. Ik zie het op internet regelmatig voorbij komen.

Ik heb medelijden met de mensen die met dit soort informatie starten. Want als je de koolhydraten weghaalt en er niet voldoende vetten voor terugbrengt, dan doe je je lijf geen plezier. Door een tekort aan energie zal  je verbranding na een tijdje op een lager pitje komen te staan. Met alle gevolgen van dien. Naar ketonen kun je ook wel fluiten. Je lichaam raakt in de stress en komt daardoor niet in een gezonde staat van vetverbranding. In de noodtoestand die je creëert probeert je lijf alle reserves die je hebt, vast te houden. En ondertussen voel je je nog miserabel ook.

Zonde. Want koolhydraatarm eten kàn zo gezond zijn. Daarom ligt in deze blog de nadruk op gezondheid. Niet op afvallen en ook niet op koolhydraatarm. Als je koolhydraatarm eet, maar niet gezond, wat heb je er dan aan? Liever wat extra koolhydraten uit knolgroenten dan allemaal tussendoortjes met koolhydraatarme zoetstof. Liever een stukje fruit dan een ‘koolhydraatarme’ boterham of cracker met gluten.

De gezonde aanpak

Ik zocht naar een lijstje dat zo’n gezonde aanpak reflecteert. Ik vond het in de vernieuwde uitgave van de Real Meal Revolution. Dit is een boek van o.a. professor Tim Noakes [6] die ooit een groot voorstander was van koolhydraten. Hij schreef zelfs een boek over hoe sporters het beste koolhydraten kunnen ‘stapelen’ om tot de beste sportprestaties te komen. Wetenschappelijk bewijs over koolhydraatarme en vetrijke voeding heeft hem echter tot een ander inzicht gebracht. Hij is nu één van de grootste voorvechters van het koolhydraatarme en vetrijke dieet. In eigen land heeft hij een enorm beweging teweeg gebracht. In Zuid-Afrika noemen ze deze leefstijl ‘Banting’ en de mensen die meedoen zijn ‘Banters’.

De Banting methode staat beschreven in zijn boek. In het boek vind je ook de wetenschappelijke achtergronden waarom deze leefstijl zo gezond is.  In de Banting methode wordt gewerkt met voedingslijsten in verschillende kleuren: groen, oranje, lichtrood, rood en grijs [1]. Er worden ook 4 fasen in uitgelegd [2]. In de eerste fase ga je nog niets veranderen, maar kijk je naar je eigen eetgedrag. Dan ga je je darmgezondheid en nutriënten herstellen. In fase 3 ga je dan echt over op vetverbranding en gewichtsverlies. Als je dan gezond en op gewicht bent, kom je in fase 4. Bij de voedingslijsten hoort een eenvoudige uitleg over welke voedingsmiddelen je in welke fase kunt eten [1, 3].

Ik kon de lijsten op het internet alleen vinden in een Engelstalige versie. Om ze ook beschikbaar te maken voor mensen die geen Engels spreken heb ik ze nu vertaald. Net als de bijbehorende korte uitleg over de lijsten.

Misschien zijn deze lijsten ook wel handig voor jou. Om door te kijken, af en toe iets in op te zoeken of misschien zelfs uit te printen. Tot je ze niet meer nodig hebt. Je vind de lijsten hier: Nederlandse vertaling van voedingslijsten Real Meal Revolution 2.0.

Met de uitleg die erbij staat, spreken de lijsten redelijk voor zichzelf. Heb je behoefte aan verdere uitleg, dan verwijs ik je graag naar het boek. Sinds de eerste uitgave zijn het boek en de lijsten aangepast naar de meeste recente onderzoeken en inzichten. Zoek daarom naar de uitgave van 2017.

Niet de enige waarheid

De Banting lijsten zijn niet de ‘enige echte’. Ze geven wel een goed beeld van waar ik zelf voor sta. De samenvatting in de introductie zou ik zelf geschreven kunnen hebben. Ik sta achter elk woord wat erin staat.

De rode lijst is heel helder over wat er echt niet bij deze leefstijl past. Zoals: geen plantaardige olie en geen gluten. Punt. Duidelijk. De grijze lijst reflecteert hoe ik zelf denk over bijvoorbeeld LCHF zoetstoffen, soja en alcohol. Ook ik denk dat ze niet bijdragen aan onze gezondheid. Maar het kan moeilijk zijn om ze volledig op te geven. Maak hierin dus verstandige keuzes.

De lijsten laten ook mooi zien dat het niet voor iedereen hetzelfde is. Het ligt aan de fase waarin je zit of iets wel of niet verstandig kan zijn om (regelmatig) te eten.

Maar zoals gezegd, er zijn meerdere goede bronnen die je kunt gebruiken als je op zoek bent naar lijstjes. Zo heeft de DietDoctor website mooie plaatjes die in één oogopslag een beeld geven van wat wel of niet oké is [7]. Ook in het boek van Dr. Perlmutter staan goede overzichten [4]. En zo zijn er meer.

Bronnen:

[1] Guide to the Banting Lists Engelstalige pagina op de Real Meal Revolution web site die uitleg geeft over hoe de groene, oranje, lichtrode, rode en grijze voedingslijsten gebruikt kunnen worden. Het maakt daarbij verschil in welke van de 4 Banting fasen je zit. Onderaan de pagina staan de voedingslijsten.

[2] The Banting diet phases Engelstalige pagina op de Real Meal Revolution web site die uitleg geeft over de 4 fasen die het Banting dieet omvat.

[3] A comprehensive analysis of the new official Banting 2.0 Real Lists Engelstalige pagina op de Real Meal Revolution web site met een uitgebreide analyse van de voedingslijsten. Geeft uitleg over waarom bepaalde voedingsmiddelen op een bepaalde lijst staan en waarom sommige voedingsmiddelen sinds versie 1.0 van de lijsten verhuisd is naar een andere kleur lijst. Vanaf deze pagina kun je de officiele pdf versie van de lijsten downloaden.

[4] Glutengevaar. Verwijzing naar het (e-)book over het baanbrekend hersenonderzoek van de Amerikaanse neuroloog dr. David Perlmutter. Hij schreef een boek doorspekt met verwijzingen naar wetenschappelijk onderzoek over zijn ontdekking dat granen, koolhydraten en suiker gevaarlijk zijn. Eigenlijk alle voedsel dat gluten bevat. Gluten zetten namelijk bepaalde hersencellen in werking die daardoor ontstoken raken en zo het eigen brein aanvallen: een soort auto-immuunreactie.

[5] De beginner’s blues Een blog die ik schreef over het moeilijke begin, als je lichaam nog moet leren om efficient over te schakelen op vet als energiebron.

[6] Professor Tim Noakes voor de diëtisten-inquisitie Een blog over professor Tim Noakes die in zijn eigen land aangeklaagd werd door een nationale vereniging van diëtisten vanwege zijn omstreden voedingsadviezen. Hij is een ultra-marathon loper die zelf diabetes ontwikkelde en steeds dikker werd. Ondanks zijn intensieve trainingen. En ondanks zijn achtergrond als bewegingsfysioloog. Tot hij het ‘low carb high fat’ dieet ‘ontdekte’ en er onderzoek naar ging doen. Sindsdien is hij hèt boegbeeld van ‘low carb high fat’ in eigen land (Zuid-Afrika) en ver daarbuiten.

[7] Keto diet food list – what to eat Overzicht, o.a. met duidelijke plaatjes van wat er wel of niet bij een koolhydraatarm en vetrijk dieet past. Deze pagina staat op de bekende Zweedse DietDoctor website. Wel in het Engels, maar plaatjes zeggen meer dan duizend woorden, toch?

 

 

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.